Türkiye kıyısındaki bütçe daireleri çoğunlukla kira geliri için alınıyor ve arkasındaki rakamlar alışılmadık ölçüde şeffaf. Ülke genelinde brüt oran %7,3'e yakın duruyor, tatil bölgelerinde kısa dönem kiralama %7–11'e çıkıyor, Alanya'da uzun dönem sözleşme ise kesintiler öncesi yaklaşık %5,7 getiriyor. Vergi, boş aylar ve site giderleri bu rakamların hangisi geçerliyse ondan 1,5–2 puan alıyor. Geriye kalan yine de mevduatla rahat yarışıyor — yeter ki daire tadilat beklemeden, ilk aydan kiraya verilebilsin.

Uzun dönem mi, kısa dönem mi

İki strateji birbirinin yerine geçmiyor. Alanya'da uzun dönem sözleşme daha az getiriyor ama yıl boyu çalışıyor; kent kışın boşalmıyor: üniversite, hastaneler, okullar ve şehir içi otobüsler işlemeye devam ediyor, çocuklu aileler de bu yüzden buraya yerleşiyor. Kısa dönem kiralama tatil bölgesinde daha çok ödüyor, ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı izni gerektiriyor ve bu izin yalnızca binadaki bütün maliklerin yazılı onayıyla veriliyor. Belgesiz işletmenin cezası 100.000 liradan başlıyor.

Getiri nerede eriyor

Giderler önceden biliniyor ve hiçbiri sürpriz olmuyor. Yıllık emlak vergisi rayiç değerin %0,2'si, DASK sigortası her malik için zorunlu, site aidatı ise aylık ödeniyor ve olanaklara göre değişiyor. İşlemin kendisinde beyan edilen değerin %4'ü kadar tapu harcı, ayrıca ekspertiz, tercüme ve noter masrafı çıkıyor. Brüt oranı malikin eline geçen paradan ayıran 1,5–2 puan tam olarak bu kalemlerden oluşuyor.

Yapı malzemesi neden göründüğünden önemli

Yekta Homes 2005'ten bu yana çalışıyor, bağlı olduğu grup ise 1953'e uzanıyor. Arkasında Alanya ve Gazipaşa'da yirmiden fazla tamamlanmış site ve yaklaşık bin daire var, hepsi zamanında teslim edildi. Yapı malzemesi fiyata dahil — mutfak dolapları, vitrifiye, iç kapılar ve çift cam şirket tarafından takılıyor — dolayısıyla daire ilk aydan kiraya verilebiliyor. İşlem kapandıktan sonra şirket sayaçları bağlıyor, teknik pasaportu hazırlıyor ve malik isterse daireyi yönetime alıyor.

Getiri ancak daire anahtarın alındığı gün kiraya verilebiliyorsa gerçek oluyor. Manşetteki yüzde ile malikin cebine giren para arasındaki sessiz fark tam olarak burada.